ورم حنجره چیست؟ علائم، دلایل و بهترین روش های درمان
ورم حنجره یکی از مشکلات رایجی است که بسیاری از افراد در طول زندگی تجربه می کنند. حنجره، یا همان جعبه صدا، در بالای نای قرار دارد و مسئول تولید صدا و محافظت از راه هوایی است. وقتی پوشش داخلی حنجره ملتهب شود، صدا گرفته، صحبت کردن سخت می شود و گاهی تنفس نیز با مشکل همراه خواهد شد. آشنایی با این مشکل و دانستن نحوه درمان ورم حنجره به شما کمک می کند آسیب کمتری ببینید و روند بهبود را سریع تر طی کنید.
ورم حنجره چیست؟
به التهاب و تورم تارهای صوتی و بافت های اطراف آن، ورم حنجره یا لارنژیت گفته می شود. این التهاب معمولاً به طور ناگهانی آغاز می شود و در بسیاری از موارد طی چند روز برطرف می گردد. اما اگر بیش از سه هفته طول بکشد، مزمن تلقی شده و نیاز به بررسی جدی تر دارد.
نشانه های رایج ورم حنجره
- گرفتگی یا از بین رفتن صدا
- احساس خشکی یا سوزش در گلو
- سرفه های خشک و مداوم
- بلع سخت یا دردناک
- در موارد شدید: تنگی نفس یا نفس نفس زدن
اگر ورم حنجره با تب بالا، تنگی نفس یا بلع بسیار سخت همراه باشد، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
دلیل ایجاد ورم حنجره چیست؟
شناخت علت ها به فهم بهتر این که برای درمان ورم حنجره چه باید کرد کمک می کند. مهم ترین دلایل عبارت اند از:
- عفونت ها
بیشتر مواقع، ویروس ها (مانند ویروس سرماخوردگی) عامل ورم حنجره هستند. گاهی نیز عفونت باکتریایی دخیل است، هرچند کمتر اتفاق می افتد.
- تحریک کننده ها
- دود سیگار و قلیان
- آلودگی هوا
- بخار مواد شیمیایی
- فریاد زدن یا صحبت طولانی مدت با صدای بلند
- رفلاکس معده (بازگشت اسید)
بالا آمدن اسید معده به گلو می تواند به تارهای صوتی آسیب بزند و التهاب ایجاد کند.
- آلرژی ها
حساسیت های فصلی یا محیطی باعث خارش و التهاب گلو شده و زمینه ورم را فراهم می کنند.
- استفاده بیش از حد از صدا
خوانندگان، سخنرانان و معلمان بیشتر در معرض ورم حنجره ناشی از فشار صوتی قرار دارند.
نحوه درمان ورم حنجره؟ (درمان های خانگی و پزشکی)
خبر خوب این است که در بیشتر موارد، ورم حنجره با مراقبت های ساده و استراحت بهبود می یابد. در ادامه، مراحل علمی و کاربردی نحوه درمان ورم حنجره را مرور می کنیم:
- استراحت دادن به صدا
کم حرف بزنید و از فریاد یا نجوا (زمزمه) خودداری کنید. نجوا کردن فشار بیشتری به تارهای صوتی وارد می کند.
- رطوبت رسانی به گلو
نوشیدن آب ولرم، استفاده از بخور یا دستگاه بخور سرد، و دوش آب گرم به نرم شدن گلو کمک می کند.
- پرهیز از تحریک کننده ها
دود سیگار، الکل، نوشیدنی های خیلی سرد یا خیلی داغ و غذاهای تند می توانند التهاب را تشدید کنند.
- کنترل رفلاکس معده
خوابیدن با سرِ کمی بالاتر، پرهیز از خوردن غذاهای چرب و دیرهنگام، و کاهش وزن (در صورت نیاز) به کاهش رفلاکس کمک می کند.
- داروها
- برای ورم های ویروسی معمولاً داروی خاصی لازم نیست و استراحت کافی است.
- در صورت عفونت باکتریایی، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند.
- داروهای ضدالتهاب یا آنتی هیستامین ها گاهی برای کاهش التهاب و علائم تجویز می شوند.
نکته: مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک می تواند خطرناک باشد؛ دارو را فقط با نظر پزشک مصرف کنید.
برای درمان ورم حنجره چه باید کرد؟ (چک لیست عملی)
اگر می خواهید سریع تر بهبود پیدا کنید، این راهکارها را به صورت روزانه اجرا کنید:
- روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب بنوشید.
- به جای صحبت کردن طولانی، پیامک یا نوشتن را جایگزین کنید.
- از گلو صاف کردن های مداوم خودداری کنید.
- هوای محیط را مرطوب نگه دارید.
- مصرف عسل، دمنوش زنجبیل یا آویشن (در صورت نداشتن حساسیت) می تواند به کاهش تحریک کمک کند.
- اگر سیگار می کشید، ترک آن بزرگ ترین کمک به حنجره شماست.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در شرایط زیر، منتظر نمانید:
- ورم بیش از سه هفته طول کشیده باشد.
- صدایتان کاملاً از بین برود یا به سختی نفس بکشید.
- در کودکان، هرگونه تنگی نفس یا آبریزش شدید همراه با تب دیده شود.
- درد شدید گلو، خونریزی یا وجود توده در گردن احساس شود.
- سابقه مصرف سیگار طولانی مدت داشته باشید و گرفتگی صدا پایدار باشد.
پزشک ممکن است معاینه حنجره با ابزار مخصوص (لارنگوسکوپی)، آزمایش خون یا بررسی رفلاکس معده را توصیه کند.
پیشگیری: چگونه از ورم حنجره دور بمانیم؟
Caucasian woman washing her hands
✔️ شستن مرتب دست ها
شستن صحیح دست ها با آب و صابون — به ویژه پس از تماس با سطوح عمومی یا افراد بیمار — انتقال ویروس هایی را که باعث ورم حنجره می شوند به طور قابل توجهی کاهش می دهد.
✔️ استفاده از ماسک در محیط های آلوده یا هنگام سرماخوردگی
ماسک از ورود ذرات معلق، آلودگی ها و ویروس ها به مجاری تنفسی جلوگیری می کند و برای افرادی که در محیط های شلوغ یا آلوده کار می کنند، بسیار ضروری است.
✔️ گرم کردن صدا قبل از سخنرانی یا خوانندگی
کسانی که زیاد صحبت می کنند یا آواز می خوانند، بهتر است چند دقیقه تمرین های ملایم صوتی انجام دهند. این کار فشار بر تارهای صوتی را کم کرده و خطر ورم حنجره را کاهش می دهد.
✔️ نوشیدن آب کافی و جلوگیری از خشکی گلو
رطوبت مناسب، تارهای صوتی را نرم نگه می دارد. روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب بنوشید و مصرف نوشیدنی های کافئین دار و الکلی را محدود کنید، چون باعث کم آبی بدن می شوند.
✔️ کنترل رفلاکس معده و پرهیز از پرخوری شبانه
اگر اسید معده به گلو برسد، به تارهای صوتی آسیب می زند. بهتر است دو تا سه ساعت پیش از خواب چیزی نخورید، از غذاهای چرب و تند کمتر استفاده کنید و در صورت نیاز با پزشک درباره درمان رفلاکس مشورت کنید.
✔️ ترک سیگار و دوری از دود دست دوم
دود سیگار یکی از مهم ترین عوامل التهاب حنجره است. ترک سیگار نه تنها از ورم حنجره جلوگیری می کند بلکه سلامت ریه ها و قلب را نیز حفظ می کند. حتی قرار گرفتن در معرض دود دیگران هم مضر است.
سؤالات متداول درباره ورم حنجره
آیا ورم حنجره مسری است؟
اگر علت آن ویروس باشد، بله؛ مانند سرماخوردگی منتقل می شود. رعایت بهداشت و فاصله گذاری ساده می تواند انتقال را کاهش دهد.
آیا با استراحت کامل صدا همیشه بهتر می شود؟
در موارد خفیف، بله. اما اگر علائم مداوم بود، علت های جدی تر باید بررسی شود.
آیا درمان های گیاهی کافی هستند؟
برخی دمنوش ها علائم را کاهش می دهند، اما جایگزین درمان پزشکی در موارد پیچیده نیستند.
جمع بندی
حالا می دانیم ورم حنجره چیست؟ و با نحوه درمان ورم حنجره و این که برای درمان ورم حنجره چه باید کرد آشنا شدیم. بیشتر موارد خفیف و موقتی اند و با استراحت، آب کافی و پرهیز از عوامل محرک برطرف می شوند. اما اگر ورم طولانی شد، تنفس سخت شد یا کودک دچار علائم شدید گردید، مراجعه به پزشک اهمیت بالایی دارد.
مراقبت از صدا — مثل هر عضو دیگری — نیازمند توجه روزانه است. با رعایت نکات گفته شده می توانید از عود مجدد ورم جلوگیری کرده و همیشه صدایی سالم و رسا داشته باشید.